เมื่อปีพุทธศักราช 2525 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหลวง รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จโดยเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่ง ผ่านเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งเป็นป่าผืนใหญ่ ซึ่งยังเหลืออยู่ไม่กี่แห่ง ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทรงมี พระราชดำรัสว่า   

"พื้นที่บนภูเขาเป็นที่ราบสูง กว้างขวาง มีสภาพป่าที่สมบูรณ์ และยังมีสัตว์อยู่ มากมายหลายชนิด เหมาะสมที่จะอนุรักษ์ ให้เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า และพัฒนาให้เป็น สวนสัตว์ป่าเปิด ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ต่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ และส่งเสริมการท่องเที่ยว ต่อไปในอนาคต และการที่จะดำเนินการ ให้เป็นผลสำเร็จนั้น จะต้องยับยั้ง ไม่ให้ประชาชนบุกรุกป่า และล่าสัตว์ โดยพัฒนาหมู่บ้าน บริเวณใกล้เคียงภูเขียวทั้งหมด ให้มีความเจริญ พร้อมทั้งส่งเสริมอาชีพ ให้สามารถดำรงชีพอยู่ได้ อย่างมีความอยู่ดีกินดี ส่งเสริมให้ประชาชน มีความรับผิดชอบ รักป่าและสัตว์ป่า จะได้ช่วยกันดูแล ป้องกันมิให้ราษฎร จากหมู่บ้านอื่นๆ ขึ้นไปล่าสัตว์ป่าด้วย " 

จากพระราชดำรัสของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ดังกล่าว สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงสนองพระราชดำริ โดยในวันที่ 20 ธันวาคม ปี พ.ศ. 2526 พระองค์ได้เสด็จมาประทับแรม ณ ทุ่งกะมัง เพื่อทรงศึกษาสภาพพื้นที่ด้วยพระองค์เอง หลังจากที่ได้ทอดพระเนตรวีดิทัศน์สภาพของป่าภูเขียว ที่ทางกองทัพภาคที่ 2 ได้จัดทำถวาย ได้ทอดพระเนตรถึงความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ ทุ่งหญ้า แหล่งน้ำตามธรรมชาติ รวมทั้งสัตว์ป่าและร่องรอยของสัตว์ป่านานาชนิด ทรงเสด็จบุกป่าฝ่าพงหญ้าที่สูงท่วมพระวรกาย เข้าไปศึกษาร่องรอยการออกหากินของสัตว์ป่าในทุ่งหญ้า 3 แห่ง คือ ทุ่งกะมัง บึงแปน และภูคิ้ง ทรงซักถามอดีตพราน ถึงวิธีการล่า เส้นทาง แหล่งที่ล่า และถิ่นอาศัยของสัตว์ต่าง ๆ ด้วยทรงเห็นว่า งานสวนสัตว์ธรรมชาติภูเขียวจะสำเร็จได้นั้น พรานนักล่าต้องยุติการล่าและสร้างจิตสำนึกให้เขารักในผืนป่าเพื่อส่งต่อความสมบูรณ์นี้ไปให้ถึงลูกหลานของเขาก่อน และเพื่อให้พื้นที่แห่งนี้เป็นเสมือนซาฟารีตามพระราชปณิธานตั้งแต่ต้น ได้ทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้ดำเนินการหลายอย่างโดยเฉพาะการปรับปรุงพื้นที่ให้เหมาะสมกับการเป็นแหล่งอาศัยหา แหล่งหากิน และแหล่งหลบภัยของสัตว์ป่า เช่น การปลูกพืชอาหารสัตว์ป่า การทำโป่งเทียม การทำแหล่งน้ำเพิ่มเติมจากที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติ และที่สำคัญที่สุดคือ ทรงให้มีการศึกษาการปล่อยสัตว์ป่า โดยเฉพาะสัตว์ป่าที่เพาะเลี้ยงได้ ทั้งนี้เพื่อทดแทนสัตว์ป่าตามธรรมชาติที่ถูกทำลายลงไป อันจะเป็นการรักษาดุลธรรมชาติเอาไว้

วันที่ 28 กรกฎาคม พุทธศักราช 2530 ราชเลขานุการในพระองค์ ได้เชิญผู้ที่เกี่ยวข้องเข้าประชุม เพื่อจัดทำแผนงาน โครงการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าภูเขียวขึ้น โดยการวางแผน เกี่ยวกับการพัฒนาหมู่บ้าน โดยรอบภูเขียว ให้มีความอยู่ดีกินดี ปลูกฝังให้รักป่า และสัตว์ป่า รวมทั้งวางแผน ในการปล่อยสัตว์ป่า โดยการจัดงาน วันอิสรภาพของสัตว์ป่าไทย ขึ้น

โดยกำหนดที่ตั้งโครงการ บริเวณรอยต่อ อำเภอหนองบังแดง อำเภอคอนสาร อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ต่อมาได้มีการจัดงาน "วันอิสรภาพของสัตว์ป่าไทย" ขึ้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2530 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ซึ่งขณะนั้นดำรงพระยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฏราชกุมาร เสด็จเป็นองค์ประธาน ในการปล่อยสัตว์ป่า ที่นำมาจากที่ต่างๆ ให้คืนสู่ป่าในภูเขียว กระทำพิธี ณ บริเวณทุ่งกะมัง มีประชาชนนำอาวุธล่าสัตว์ป่า มามอบจำนวนมาก

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนิน ไปกระทำพิธีปล่อยสัตว์ป่า ที่บริเวณทุ่งกะมัง เมื่อ 21 ธันวาคม 2535 ในพิธีดังกล่าว มีประชาชนในหมู่บ้านรอบภูเขียว จำนวนมากมอบอาวุธล่าสัตว์ป่า และกล่าวปฏิญาณตนว่า จะไม่เข้าไปล่าสัตว์ป่า และบุกรุกทำลายป่าอีกต่อไป

โครงการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า มีที่ตั้งอยู่ บริเวณรอยต่อ อำเภอหนองบัวแดง อำเภอคอนสาร, อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งเป็นพื้นที่บนภูเขา เป็นที่ราบสูงกว้างขวาง มีสภาพป่าที่สมบูรณ์ และยังมีสัตว์ป่าอยู่ มากมายหลายชนิด เหมาะสมที่จะอนุรักษ์ ให้เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า และพัฒนาให้เป็น สวนสัตว์ป่าเปิด ซึ่งจะเป็นประโยชน์ ต่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ และการส่งเสริมการ ท่องเที่ยวในอนาคต

/////////////////

ขอบคุณ... เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว / ภาพถ่าย

สุระพงค์  สวัสดิ์ผล นายช่างไฟฟ้า ชำนาญงาน ส.ปชส.ชัยภูมิ รวบรวม/เรียบเรียง 30 ต.ค.68