เทศกาล ประเพณี

ประเพณีบุญเดือนหก อำเภอเมืองชัยภูมิ

Fri, 19 Mar 2021 12:22:00 +0700

งานบุญเดือนหกของชัยภูมิที่ถือเป็นงานสักการะเจ้าพ่อพญาแล ถือเป็นงานเทศกาลฉลองความยิ่งใหญ่ของชาวชัยภูมิ เรียกว่า งานเทศกาลบุญเดือนหก อันเป็นการรำลึกถึง ความดีของท่าน โดยในการจัดงานนี้ประกอบด้วย พิธีเปิดงานสุดยิ่งใหญ่ (ในวันพุธที่ 18 เมษายน 2561 เวลา 09.10 น.) พิธีบายศรีบวงสรวงดวงวิญญาณของเจ้าพ่อพญาแล และที่พลาดไม่ได้กับขบวนแห่พานบายศรีถวายเจ้าพ่อพญาแล

งานสงกรานต์น้ำตกตาดโตน

Fri, 19 Mar 2021 12:13:00 +0700

จ.ชัยภูมิเปิดอุทยานตาดโตนต้อนรับสงกรานต์รับนักท่องเที่ยวเล่นน้ำตกเย็นใจคลายร้อนคึกคัก

นายนพวงศ์ พฤษชาติ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติตาดโตน พร้อมด้วยผู้นำชุมชนจาก 7 ตำบล คณะครูนักเรียนสถานศึกษาในพื้นที่รอบเขตอุทยานฯกว่า 3,000 คน กองกำลังรักษาความสงบจังหวัดชัยภูมิ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมขบวนแห่พระพุทธรูปศักดิ์ของแต่ละตำบลจาก 7 ตำบล พร้อมขบวนแห่นางสงการานต์ เข้ามาตั้งประดิษฐานไว้ที่หน้าทางเข้าเขตอุทยานแห่งชาติตาดโตน เพื่อรอต้อนรับให้นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาในช่วงเทศกาลสงกรานต์ปีนี้ ได้กราบไหว้สักการบูชา รดน้ำขอพร ก่อนพาครอบครัวเข้ามาท่องเที่ยวเล่นน้ำตกตาดโตน ที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวมาต่อเนื่องเป็นจำนวนมากทุกปี จนติดอันดับแหล่งท่องเที่ยวขึ้นชื่อติดอันดับที่ 9 ของประเทศไทยในช่วงเทศกาลสงกรานต์ทุกปี ซึ่งสร้างรายได้นับ10ล้านบาทและมีนักท่องเที่ยวรวมสูงกว่า 5 แสนคนทุกปี จนได้รับรางวัลกินรีทองคำจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยมาต่อเนื่องกว่า 3 ปี ซ้อน ซึ่งปีนี้ทำให้บรรยากาศการท่องเที่ยวที่ชัยภูมิเริ่มคึกคักมีนักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศแห่เดินทางมาท่องเที่ยวในช่วงเทศกาลสงกรานต์ปีนี้สูงกว่าทุกปีตามมาด้วยเช่นกัน ภายใต้สโลแกน “สงกรานต์ปีใหม่ไทยเล่นน้ำสุขใจในตาดโตน”ณ อุทยานแห่งชาติตาดโตน ที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองชัยภูมิเพียง 20 กิโลเมตรและทางจังหวัดชัยภูมิ จะจัดกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวในพื้นที่ไปต่อเนื่องเริ่มตั้งแต่ระหว่างวันที่ 11-17 เมษายน 2560 นี้

รำผีฟ้า

Fri, 19 Mar 2021 12:06:00 +0700

ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าพ่อพระยาแล  เจ้าเมืองคนแรกของเมืองชัยภูมิ ชาวชัยภูมิเชื่อว่าท่านพลีชีพตนเองเพราะไม่ยอมทรยศต่อแผ่นดินไทย จึงเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญ ความจงรักภักดีต่อแผ่นดิน และราชวงศ์จักรี จนมีคำขวัญของจังหวัดว่า "ชัยภูมิ เมืองผู้กล้าพญาแล"
                ตามคติของการเชื่อผีบรรพบุรุษ ชาวชัยภูมิยังเชื่อว่าดวงวิญญาณของท่านยังคอยปกปักคุ้มครองเมืองชัยภูมิ ให้เกิดความสงบสุขร่มเย็นตลอดมา
                ความเชื่อเกี่ยวกับปู่ด้วง ย่าดี  ในพิธีกรรมเกี่ยวกับผีบรรพบุรุษ ผู้เข้าร่วมพิธีจะต้องเชิญท่านทั้งสองมาเป็นอาจารย์ในพิธีกรรมเสมอ ผู้คนถือว่าท่านคือผู้คุ้มครองสรรพสิ่งในขุนเขาภูแลนคาให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข จะพบศาลปู่ด้วงตั้งกระจัดกระจายอยู่หลายแห่งบนเทือกเขาภูแลนคาจนมีคำกล่าวว่า "ปู่ด้วง เจ้าแห่งขุนเขาภูแลนคา"
                ส่วนย่าดี เป็นผู้เกิดหลังปู่ด้วงเสียชีวิตแล้วประมาณ ๒๐ ปี ได้ไปจำศีลภาวนา ณ บริเวณที่ปู่ด้วงเคยอยู่ และปฏิบัติตนเช่นเดียวกับปู่ด้วง บริเวณนั้นจึงเรียกว่า หมู่บ้านเก่าย่าดี อยู่ในเขตอำเภอแก่งคร้อ
                ความเชื่อเกี่ยวกับพระเจ้าองค์ตื้อ  พระเจ้าองค์ตื้อเป็นพระพุทธรูปศิลปะสมัยลพบุรี ชาวชัยภูมิและจังหวัดใกล้เคียง เชื่อว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ สามารถดลบันดาลให้ประสบความสำเร็จในสิ่งที่ประรถนาได้
                ความเชื่อเกี่ยวกับพิธีบวงสรวงเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษหรือเจ้านาย  เป็นความเชื่อในอำนาจลึกลับเหนือธรรมชาติที่ปกป้องคุ้มครองบ้านเมือง และผู้คนให้อยู่เย็นเป็นสุข โดยการติดต่อผ่านคนทรง คนทรงจึงมีบทบาทเป็นผู้นำในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ บุคคลที่ประกอบพิธีกรรมกลุ่มนี้ได้แก่ บัวนางหรือนางเทียม และข้าเฝ้าจะมีสองฝ่ายคือ ฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย ฝ่ายชายเรียกว่า แสน ฝ่ายหญิงเรียกว่า นางแต่ง

ความเชื่อเกี่ยวกับพิธีการลำผีฟ้า  ตามปกติชาวอีสานจะทำพิธีกรรมเกี่ยวข้องกับผีฟ้าหลายลักษณะ เช่น ทำบุญบั้งไฟในเดือนหก การเลี้ยงผีฟ้าในเดือนสาม หรือการลำผีฟ้าเพื่อรักษาผู้ป่วย เป็นต้น
                องค์ประกอบการลำผีฟ้าจะมีสี่ส่วนคือหมอลำผีฟ้า (หมอจ้ำหรือกก)  หมอแคน (หมอม้า)  ผู้ป่วยและเครื่องคาย กระบวนการลำจะเริ่มโดยการที่ครูบา (หมอลำผีฟ้า) กล่าวคำไหว้ครูและเสี่ยงทายอธิษฐานว่าจะหายจากโรคหรือไม่
ขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น
            ประเพณีที่คนในท้องถิ่นยึดถือปฏิบัติ มีประเพณีต่าง ๆ ที่สืบทอดกันมา เป็นการผสมผสานระหว่างความเชื่อในพระพุทธศาสนาความเชื่อเรื่องผี และความเชื่อเรื่องพราหมณ์ จำแนกเป็นประเพณีเกี่ยวข้องกับชีวิต ประเพณีการเกษตรและฮีตสิบสอง

รูปแบบทางสังคมอื่น ๆ  ชาวบน (ญัฮกรู หรือ เนียะกุล) เป็นชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่ตามไหล่เขาหรือเนินเขาเตี้ย ๆ ในเขตจังหวัดนครราชสีมา และเพชรบูรณ์บริเวณที่ติดต่อกับจังหวัดชัยภูมิ
            ชาวบนนิยมเลือกคู่ครองในหมู่เดียวกัน ด้วยการชักนำของผู้ใหญ่แต่ละฝ่าย หรือโดยงานประเพณีประจำปี ชาวบนเลือกคู่ครอง โดยการเน้นนิสัยใจคอ ความขยันขันแข็ง เอาการเอางาน มากกว่ารูปร่างหน้าตาและฐานะครอบครัว
            ชาวบนดั้งเดิมมีอาชีพหลักในการทำไร่แบบผสมบนที่สูง นิยมปลูกข้าวโพด มันสำปะหลัง ปอ มีการเลี้ยงสัตว์เพื่อใช้เป็นอาหาร เช่น เป็ด ไก่ หมู วัว ควาย สุนัข เป็นต้น
            ในอดีต ชาวบนเรียนรู้ภายในครอบครัว เครือญาติ กลุ่มเพื่อน และพระสงฆ์ เรียนรู้จากสุภาษิต คำคม นิทาน เพลง การละเล่น ขนบธรรมเนียมประเพณี
            ชาวบนมีพิธีเลี้ยงปู่ตา (ผีบรรพบุรุษ) ในเดือนห้า เดือนหก ก่อนพิธีจะใช้ไม้ทำเป็นรูปช้าง ม้า หอก ดาบ ปืน ไว้ที่ศาลเจ้า เมื่อถึงวันเลี้ยง ชาวบนจะมาพร้อมกันที่ศาลา มีการประโคมดนตรี เช่น โทน ปี่แก้ว แคน มีการเข้าทรงผี เซ่นผี

งานประจำปีเจ้าพ่อพยาแลและงานกาชาด

Fri, 19 Mar 2021 11:54:00 +0700

จังหวัดชัยภูมิมีการจัดงานเจ้าพ่อพญาแลเป็นประจำทุกปีเพื่อรำลึกถึงเจ้าพ่อพญาแลหรือพระยาภักดีชุมพล(แล)ผู้เป็นเจ้าเมืองคนแรกที่ได้ก่อตั้งและทำนุบำรุงสร้างคุณประโยชน์ให้แก่เมืองชัยภูมิจนรุ่งเรื่องมาตราบเท่าทุกวันนี้งานประจำปีเจ้าพ่อพญาแลได้จัดติดต่อกันมาทุกปี นับตั้งแต่มีการก่อสร้างและเปิดอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2510 นายช่วย นนทะนาคร ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ ในสมัยนั้น เป็นผู้ริ่เริ่มจัดงานขึ้น เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองอนุสาวรีย์ หลังจากนั้นเป็นต้นมา จังหวัดชัยภูมิก็ได้จัดงานขึ้นเป็นประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 12-20 มกราคม เป็นเวลา 9 วัน 9 คืน ณ บริเวณรอบวงเวียนอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพลและบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดชัยภูมิ โดยมีพิธีสำคัญประกอบด้วย พิธีบวงสรวงดวงวิญญาณอันศักดิ์สิทธิ์ของพระยาภักดีชุมพล (แล) หรือที่ชาวบ้านเรียกกันติดปาว่าเจ้าพ่อพญาแลมีพิธีถวายช้างให้เป็นบริวารเจ้าพ่อมีการแห่ขบวนทางศิลปวัฒนธรรมที่ยิ่งใหญ่สวยงามตระการตา นอกจากนี้ยังมีการออกร้านของเหล่ากาชาดจังหวัดชัยภูมิ จึงถือเป็นงานกาชาดประจำปีด้วย